هفته پانزدهم بارداری؛ رشد جنین، علائم مادر و مراقبتهای مهم
هفته پانزدهم بارداری برای خیلی از مادرها زمانی است که کمکم تغییر شکل شکم را جدیتر احساس میکنند…
مطالعه مقاله ←
هفته سوم بارداری، یکی از اون هفتههاییه که ممکنه هنوز هیچ اتفاق خاصی توی ظاهرت دیده نشه، اما در صورت وقوع لقاح، اتفاقهای مهمی در مقیاس سلولی در جریان باشه.
اگر در هفته دوم تخمکگذاری اتفاق افتاده و تخمک با اسپرم بارور شده باشه، سلول حاصل از لقاح حالا مسیرش رو به سمت رحم ادامه میده و همزمان بارها تقسیم میشه.
شاید هنوز ندونی بارداری اتفاق افتاده یا نه. ممکنه هیچ علامتی نداشته باشی و حتی برای بیبیچک هم زود باشه.
در این راهنمای ماملی میبینیم این هفته داخل بدن چه میگذره، چه نشونههایی ممکنه ظاهر بشن و برای مراقبت از خودت بهتره به چه چیزهایی توجه کنی.
اگر در حال اقدام برای بارداری هستی، احتمالاً روزهای بعد از تخمکگذاری برات کند میگذرن. به فاصله بین تخمکگذاری و موعد پریود بعدی، در گفتوگوهای مربوط به باروری «انتظار دوهفتهای» یا TWW میگن.
در این مدت ممکنه مدام دنبال نشونه بگردی؛ اما علائم بدن نمیتونن بهتنهایی مشخص کنن که لقاح یا بارداری اتفاق افتاده.
اگر لقاح رخ داده باشه، سلول حاصل در مسیر لوله فالوپ به سمت رحم حرکت میکنه و همزمان تقسیم میشه. در ادامه، ساختاری به نام بلاستوسیست شکل میگیره که برای لانهگزینی آماده میشه.
بیبیچک هورمون بارداری را تشخیص میده و ممکنه در این هفته مقدار اون هنوز به اندازه کافی بالا نباشه. برای نتیجه قابلاعتمادتر، معمولاً بهتره تا اولین روز عقب افتادن پریود صبر کنی.
این مراحل بهترتیب اتفاق میافتن؛ اما زمان دقیقشون برای همه یکسان نیست.
اسپرم و تخمک به هم میرسن و یک سلول به نام زیگوت تشکیل میشه.
سلولها تکثیر میشن و مجموعهای فشرده به نام مورولا شکل میگیره.
مجموعه سلولی رشد میکنه و ساختاری به نام بلاستوسیست شکل میگیره.
بلاستوسیست به پوشش داخلی رحم میرسه و ممکنه فرایند اتصال رو آغاز کنه.
اگر لقاح اتفاق افتاده باشه، ممکنه هنوز هیچ تفاوت مشخصی در بدنت احساس نکنی. اما پشت صحنه، تغییرات مهمی در جریانه.
بعد از تخمکگذاری، فولیکولی که تخمک رو آزاد کرده به ساختاری به نام «جسم زرد» تبدیل میشه. جسم زرد هورمون پروژسترون تولید میکنه؛ هورمونی که به حفظ و آماده موندن پوشش داخلی رحم کمک میکنه.
اگر لانهگزینی اتفاق بیفته، سلولهایی که در آینده بخشی از جفت رو تشکیل میدن، هورمون بارداری یا hCG تولید میکنن. همین هورمونه که تستهای بارداری بهدنبال شناسایی اون هستن.
البته این تغییرات به معنی این نیست که حتماً در هفته سوم تستت مثبت میشه. ممکنه هنوز برای تشخیص خیلی زود باشه.
نه؛ در این مرحله رشد هنوز در مقیاس سلولی اتفاق میافته و انتظار نداریم شکم بهخاطر رشد رویان برجسته شده باشه.
اگر احساس نفخ یا سنگینی داری، ممکنه تغییرات هورمونی یا مسائل معمول گوارشی در اون نقش داشته باشن.
پس اندازه شکم نمیتونه نشونهای برای تشخیص بارداری در هفته سوم باشه.
در هفته سوم، خیلیها هیچ علامت خاصی ندارن. حتی اگر تغییراتی احساس کنی، ممکنه اونها شبیه نشونههای نزدیک شدن پریود باشن.
موارد زیر ممکنه اتفاق بیفتن، اما هیچکدوم بهتنهایی بارداری رو تأیید نمیکنن.
تغییرات هورمونی بعد از تخمکگذاری، بهخصوص اثر پروژسترون، میتونن روی حرکت دستگاه گوارش اثر بذارن.
ممکنه شکمت نفخ کنه یا احساس کنی لباسها دور کمرت کمی تنگتر شدن.
این حالت قبل از پریود هم ممکنه اتفاق بیفته و نشونه اختصاصی بارداری نیست.
ممکنه سینههات کمی دردناک، سنگین یا حساس به لمس بشن.
چون تغییرات هورمونی نیمه دوم چرخه قاعدگی هم میتونن چنین حسی ایجاد کنن، نمیشه از روی اون نتیجه گرفت که لقاح اتفاق افتاده.
گاهی در روزهای بعد از تخمکگذاری یا نزدیک موعد پریود، گرفتگی خفیفی احساس میکنی.
ممکنه این درد دلایل مختلفی داشته باشه؛ بنابراین نسبت دادن قطعی اون به لانهگزینی درست نیست.
اگر درد شدید، یکطرفه یا غیرمعمول بود، باید بررسی پزشکی بشه.
ممکنه در روزهای نزدیک به موعد پریود، لکهبینی خفیفی اتفاق بیفته.
گاهی این موضوع رو به لانهگزینی نسبت میدن، ولی از روی رنگ، مقدار یا زمان لکهبینی نمیشه با اطمینان گفت علتش لانهگزینیه.
اگر احتمال بارداری داری و خونریزی غیرمعمولی مشاهده کردی، با پزشک یا ماما تماس بگیر.
اگر از قبل دمای پایه بدنت رو هر روز ثبت میکردی، ممکنه متوجه شده باشی بعد از تخمکگذاری کمی بالاتر مونده.
این تغییر معمولاً با اثر پروژسترون ارتباط داره، اما حتی ادامه پیدا کردن دمای بالا هم بهتنهایی بارداری رو ثابت نمیکنه.
این هم ممکنه.
نداشتن تهوع، خستگی، حساسیت سینه یا لکهبینی در هفته سوم به معنی رد بارداری نیست.
بهجای اینکه هر روز دنبال یک نشونه جدید بگردی، بهتره تا زمان مناسب تست صبر کنی.
دوران انتظار
اگر برای بارداری اقدام کردی، فاصله بین تخمکگذاری و موعد پریود بعدی ممکنه طولانیتر از همیشه به نظر برسه.
شاید هر بار که احساس خستگی، نفخ یا گرفتگی میکنی، با خودت فکر کنی: «یعنی این بار باردار شدم؟»
اما بیشتر این نشونهها با علائم قبل از پریود هم همپوشانی دارن.
لازم نیست هر تغییر کوچیکی رو تفسیر کنی یا هر روز بیبیچک بزنی. میتونی تاریخ موعد پریود رو یادداشت کنی و برای انجام تست در زمان مناسب برنامه داشته باشی.
اگر این انتظار برات اضطرابآوره، صحبت با همسرت یا یک آدم مطمئن و کمتر کردن بررسی مداوم علائم ممکنه کمککننده باشه.
ممکنه در هفته سوم هنوز برای انجام تست بارداری زود باشه.
تستهای خانگی هورمون hCG رو در ادرار شناسایی میکنن. اگر تست رو خیلی زود انجام بدی، ممکنه میزان این هورمون هنوز به حد قابل تشخیص نرسیده باشه و نتیجه منفی بشه؛ حتی اگر بارداری اتفاق افتاده باشه.
برای نتیجه قابلاعتمادتر، بیشتر تستهای خانگی رو از اولین روز عقب افتادن پریود انجام بده.
اگر چرخه نامنظمی داری و نمیدونی پریود بعدی چه زمانی باید شروع بشه، حداقل ۲۱ روز بعد از آخرین رابطه بدون پیشگیری تست بده.
اگر نتیجه منفی شد ولی پریودت شروع نشد، چند روز بعد دوباره تست بده و در صورت ادامه ابهام با پزشک مشورت کن. این زمانبندی مطابق راهنمای NHS است. منبع: NHS، زمان انجام تست بارداری .
منفی شدن تست در زمان خیلی زود، همیشه به معنی باردار نبودن نیست. تاریخ انجام تست مهمه.
اگر احتمال بارداری وجود داره، بعضی علائم نیاز به بررسی پزشکی دارن.
اگر درد پایین شکم، بهخصوص درد یکطرفه، یا خونریزی غیرمعمول داری، با پزشک یا ماما تماس بگیر؛ حتی اگر هنوز تستت مثبت نشده.
اگر درد ناگهانی و شدید شکم، غش یا سرگیجه شدید، درد نوک شانه یا خونریزی زیاد داری، فوراً کمک اورژانسی بگیر.
این علائم ممکنه دلایل مختلفی داشته باشن و یکی از موارد مهمی که باید بررسی بشه، بارداری خارجرحمیه.
۱. اسید فولیک رو فراموش نکن
اگر احتمال بارداری وجود داره، دریافت اسید فولیک اهمیت زیادی داره. برای بیشتر افرادی که در دوران اقدام هستن، مکمل روزانه حاوی ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک توصیه میشه. بعضی افراد به دوز متفاوتی نیاز دارن که باید پزشک تعیین کنه. منبع: ACOG، تغذیه و اسید فولیک در بارداری .
۲. غذاهای متنوع و مقوی بخور
میوه و سبزی تازه، غلات کامل، حبوبات، منابع پروتئین، لبنیات پاستوریزه یا جایگزین مناسب و منابع آهن رو در برنامه غذایی خودت جا بده.
لازم نیست رژیم عجیب یا محدودکنندهای شروع کنی. هدف، تغذیه متعادل و ایمنه.
۳. حواست به کافئین باشه
اگر احتمال بارداری وجود داره، مجموع کافئین روزانه رو زیر ۲۰۰ میلیگرم نگه دار. کافئین فقط در قهوه نیست؛ چای، نوشابه و بعضی نوشیدنیهای انرژیزا هم ممکنه حاوی اون باشن.
مقدار مجاز رو با «یک فنجون» تعریف نکن؛ چون اندازه و غلظت نوشیدنیها متفاوته. منبع: ACOG، کافئین در بارداری .
۴. از داغ شدن بیش از حد بدن جلوگیری کن
اگر احتمال بارداری وجود داره، از جکوزی، سونا و موقعیتهایی که دمای مرکزی بدن رو بیش از حد بالا میبرن دوری کن.
۵. برای کنار گذاشتن سیگار و الکل کمک بگیر
اگر سیگار، قلیان یا الکل مصرف میکنی، برای قطع مصرف و دریافت حمایت مناسب با پزشک صحبت کن.
اگر داروی تجویزی مصرف میکنی، اون رو خودسرانه قطع نکن و درباره ایمنی مصرفش در دوران اقدام یا بارداری با پزشک هماهنگ کن.
۶. خوابت رو در اولویت بذار
تلاش کن برنامه خواب نسبتاً منظمی داشته باشی. کم کردن نور صفحه گوشی پیش از خواب و آماده کردن محیطی آرام میتونه به استراحت بهتر کمک کنه.
۷. ایمنی خانه و محل کارت رو بررسی کن
اگر در محل کار با مواد شیمیایی، سرب، جیوه، اشعه یا عوامل عفونی تماس داری، شرایطت رو با پزشک و مسئول ایمنی محیط کار مطرح کن.
برای تمیز کردن ظرف خاک گربه هم بهتره در صورت امکان از فرد دیگری کمک بگیری؛ اگر خودت انجام میدی، دستکش بپوش و بعد دستهات رو بشور.
۸. زمان مناسب تست رو مشخص کن
بهجای تست مکرر و خیلی زودهنگام، موعد پریود بعدی رو در تقویم ثبت کن و در زمان مناسب تست بده.
هفته سوم، ممکنه هنوز هیچ تغییر مشخصی احساس نکنی؛ اما اگر لقاح اتفاق افتاده باشه، مجموعهای از سلولها در حال تقسیم و حرکت به سمت رحمه.
در این مرحله هنوز خیلی زوده که از روی علائم بدنت درباره بارداری نتیجه بگیری.
مراقبت از خودت رو ادامه بده، زمان مناسب تست رو در نظر داشته باش و اگر درد یا خونریزی غیرمعمولی داشتی، با پزشک مشورت کن.
در هفته چهارم، درباره ادامه لانهگزینی، افزایش هورمون بارداری و احتمال مثبت شدن بیبیچک بیشتر صحبت میکنیم.
محتوای این صفحه برای افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا توصیه پزشک نیست. اگر درد شدید، خونریزی غیرعادی یا هر علامت نگرانکنندهای داری، با پزشک مشورت کن.
مطالب دیگری که ممکن است برای شما مفید باشند.
هفته پانزدهم بارداری برای خیلی از مادرها زمانی است که کمکم تغییر شکل شکم را جدیتر احساس میکنند…
مطالعه مقاله ←
هفته چهاردهم بارداری برای خیلی از مادرها با حالوهوای تازهای همراه است. ممکن است تهوع صبحگاهی کمتر شده…
مطالعه مقاله ←
در هفته سیزدهم بارداری، کوچولوت تقریباً بهاندازه یک هلو شده است. دستوپاهایش حرکت میکنند و بعضی حرکتهای کوچک…
مطالعه مقاله ←